Ảnh vệ tinh thương mại do hãng Airbus chụp hồi đầu tuần và được đài CNN phân tích hôm 2/4 cho thấy hàng loạt thiệt hại ở căn cứ Prince Sultan,miền trung Arab Saudi,sau các đòn tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran.

Trong ảnh đầu tiên,các thành phần của radar cảnh giới AN/TPY-2 được đưa ra ngoài trời,bên cạnh nhà chứa đã bị phá hủy. Đài ăng-ten đã bị cháy sém và mất đi một mảng lớn. Khu vực này hứng đòn tập kích của Iran hôm 1/3,nhưng các ảnh vệ tinh trước đó chỉ giúp xác nhận nhà chứa bị đánh trúng,không rõ có radar ở trong hay không.

Các thành phần của radar AN/TPY-2 tại căn cứ Prince Sultan hôm 29/3. Ảnh: Airbus

AN/TPY-2 được coi là "mắt thần" của THAAD,giúp hệ thống phát hiện và đánh chặn tên lửa đạn đạo đối phương từ xa. Tài liệu ngân sách của Bộ Quốc phòng Mỹ cho thấy mỗi đài AN/TPY-2 có giá xuất xưởng khoảng 485 triệu USD,trong đó riêng ăng-ten có chi phí khoảng 136 triệu USD.

Nếu tính cả cấu hình theo yêu cầu khách hàng,hỗ trợ vận hành,bảo dưỡng và nâng cấp,mỗi tổ hợp có thể đạt giá trị khoảng 1 tỷ USD. Nỗ lực thay thế chúng trong ngắn hạn là không đơn giản,khi tổng cộng chỉ có 16 đài AN/TPY-2 được xuất xưởng.

Bức ảnh thứ hai cho thấy thiệt hại rõ nét với máy bay cảnh báo sớm E-3G Sentry sau cuộc tấn công của Iran vào căn cứ Prince Sultan hôm 27/3. Phần thân giữa máy bay đã bị phá hủy và cháy đen,đĩa radar nằm trên lưng phi cơ cũng đổ sập xuống đất.

Máy bay cảnh báo sớm E-3 Mỹ sau khi trúng đòn trong ảnh chụp hôm 29/3. Ảnh: Airbus

CNN chỉ ra rằng có hai máy bay E-3 đang đậu ngoài trời khi ảnh được chụp hôm 29/3,chỉ cách vị trí máy bay trúng đòn khoảng 1.300 m,đồng nghĩa chúng không được cất vào nhà chứa sau vụ tấn công. Một số khí tài khác,trong đó có phi cơ tiếp dầu KC-135 và máy bay cảnh báo sớm E-2 Hawkeye,cũng đậu ở chỗ trống trải.

CNN không công bố đầy đủ ảnh về các phi cơ nói trên.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trước đó thông báo đã sử dụng UAV tự sát Shahed-136,có trị giá 20.000-50.000 USD,để tập kích hàng loạt khí tài Mỹ,trong đó có máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và radar AN/TPY-2.

Đài NPR hôm 30/3 dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết đòn đánh vào căn cứ Prince Sultan đã khiến hai máy bay E-3 bị hư hại,chứ không phải một chiếc như thông tin ban đầu. Khoảng 15 quân nhân Mỹ đã bị thương,trong đó một số ca thuộc diện chấn thương nghiêm trọng.

Máy bay E-3 và 5 phi cơ tiếp dầu đậu ngoài trời ở căn cứ Prince Sultan hôm 29/3. Ảnh: Airbus

E-3 Sentry được ví như "máy bay mắt thần" nhờ khả năng phát hiện phi cơ từ khoảng cách hàng trăm km. Ngoài thiệt hại về tài chính,với mỗi máy bay E-3G có giá ước tính hơn 500 triệu USD,giới chuyên gia đánh giá sự việc có nguy cơ làm suy giảm năng lực kiểm soát chiến trường của không quân Mỹ.

Sân bay Prince Sultan là một trong những căn cứ đồn trú chủ chốt của Mỹ ở nước ngoài. Cơ sở này đã nhiều lần bị Iran nhắm mục tiêu kể từ đầu xung đột. Ảnh vệ tinh chụp trước khi chiến sự bùng phát cho thấy lực lượng Mỹ triển khai ở đây gồm ít nhất 19 máy bay tiếp dầu KC-46A và KC-135,cùng 6 phi cơ E-3 Sentry và 3 máy bay liên lạc chiến trường E-11A.

Phạm Giang (Theo CNN,NPR,Nour News)