Tàu giải cứu kính viễn vọng NASA mất kiểm soát

Tàu vũ trụ LINK của công ty Katalyst Space quay mất kiểm soát ngoài không gian trước khi đến gần kính viễn vọng Swift để tiến hành nhiệm vụ giải cứu.Theo Interesting Engineering,tàu vũ trụ tự động LINK do Katalyst Space phát triển gặp sự cố điều khiển hướng do hỏng hóc ở hệ thống đẩy và bánh đà,khiến nhiệm vụ giải cứu Đài quan sát Neil Gehrels Swift của NASA trở nên phức tạp. Con tàu bắt đầu quay tròn cuối tuần trước sau khi mất khả năng kiểm soát hướng. Kết quả kiểm tra sơ bộ cho thấy hai trong ba bánh đà phản lực không hoạt động,đồng thời hệ thống đẩy khí lạnh của tàu cũng bị trục trặc.LINK vẫn duy trì nguồn điện và liên lạc với đội ngũ của công ty Katalyst Space với những hệ thống chính khác hoạt động như dự kiến. Hiện nay,các kỹ sư đang cố gắng khiến tàu vũ trụ ngừng xoay bằng cách sử dụng động cơ đẩy điện trong vài ngày tới. Sau khi LINK bay ổn định,công ty sẽ đánh giá lại tình trạng của tàu và cập nhật hệ thống dẫn đường,điều hướng và điều khiển để phù hợp với cấu hình mới. Katalyst Space sẽ làm việc với NASA để xác định có thể tiếp tục kế hoạch tiếp cận và giữ chặt Đài quan sát Swift hay không.Vấn đề này xảy ra sau một sự cố về điều khiển hướng trong giai đoạn vận hành thử ban đầu của tàu LINK. Vào thời điểm đó,Katalyst Space báo cáo vấn đề ở một trong ba bánh đà phản lực của tàu vũ trụ,nhưng cho biết họ đã kiểm soát hướng ổn định và khôi phục liên lạc đáng tin cậy thông qua các bản vá phần mềm bay và cập nhật hoạt động.Mô phỏng tàu Link bay ngoài không gian. Ảnh: NASACấu trúc đẩy của tàu LINK bao gồm ba động cơ đẩy điện chạy bằng xenon,đã khai hỏa trong giai đoạn vận hành thử. Theo Ars Technica,động cơ đẩy điện là một trong những yếu tố quan trọng nhất của nhiệm vụ giải cứu,cho phép tàu Link gặp gỡ vệ tinh Swift ở độ cao khoảng 322 km bên trên Trái Đất. Khi tàu Link kết nối với Swift bằng bộ ba cánh tay robot,động cơ đẩy điện sẽ được kích hoạt trở lại để nâng quỹ đạo của Swift và cứu đài quan sát khỏi bị phá hủy. Trước khi sự cố mới nhất xảy ra,Katalyst Space thông báo tàu LINK đã hoàn thành 1/2 giai đoạn vận hành thử và chuẩn bị bước vào giai đoạn bay tới gần đài quan sát Swift.Tàu LINK phóng vào ngày 3/7 bằng tên lửa Pegasus XL của Northrop Grumman,được triển khai từ máy bay Stargazer của công ty trên vùng biển ở Nam Thái Bình Dương. Tàu vũ trụ thiết lập liên lạc sau khi phóng và bắt đầu giai đoạn vận hành thử,bao gồm kiểm tra hệ thống điện,điện tử,động cơ đẩy,cảm biến và điều hướng. Con tàu được thiết kế để di chuyển đến gần Swift,khảo sát đài quan sát 21 năm tuổi và giữ chặt trước khi nâng dần quỹ đạo trong vòng vài tháng. Nhiệm vụ nhằm giải quyết quỹ đạo đang hạ thấp nhanh chóng của đài quan sát do lực cản khí quyển và hoạt động Mặt Trời tăng lên.NASA ký hợp đồng với Katalyst Space vào tháng 9/2025 để thiết kế,chế tạo,thử nghiệm và phóng tàu LINK,hoàn thành nhiệm vụ gặp gỡ,giữ chặt và nâng cao quỹ đạo trong chưa đầy một năm. Đây là nhiệm vụ đầy thách thức do đài quan sát Swift không có hệ thống đẩy có khả năng duy trì quỹ đạo vô thời hạn. Khi một tàu vũ trụ di chuyển qua quỹ đạo thấp của Trái Đất,ngay cả khí quyển mỏng cũng tạo ra lực cản khiến độ cao của nó hạ thấp dần. Hoạt động Mặt Trời gần đây cũng làm tăng lực cản khí quyển quanh Trái Đất,đẩy nhanh quá trình rơi của Swift. Theo Fox,Swift cần được nâng quỹ đạo sớm hết mức có thể để tiếp tục quan sát những vụ nổ lớn nhất trong vũ trụ,bao gồm chớp tia gamma và siêu tân tinh.An Khang tổng hợp